Waarom we prinses Alexia zo vaak verkeerd begrijpen
En wat verborgen signalen ons écht leren – mits je ze goed leest
17 september 2025
De fascinatie voor het koningshuis
Het is een jaarlijks ritueel: we kijken niet alleen naar de Troonrede, maar ook naar de gezichten en houdingen van de koninklijke familie. Een blik, een houding, een glimlach die nét te laat komt. En voor we het weten, hebben we er een label bij. Onzeker. Arrogant. Ongeïnteresseerd.
Mijn analyse in het AD van Prinsjesdag werd bovengemiddeld gelezen. Dat zegt iets over de honger naar duiding van non-verbaal gedrag. Maar het zegt óók iets over onszelf: hoe snel we conclusies trekken over wat we zien, zonder te beseffen dat we vooral ons eigen referentiekader projecteren.
En juist daar zit de valkuil.
Waarom we zo snel oordelen
Ons brein houdt van snelheid en zekerheid. De amygdala – het alarmsysteem in ons limbisch brein – scant voortdurend op dreiging. Zodra we iets niet begrijpen, wil ons systeem rust. En die rust vinden we door een oordeel te plakken: ze kijkt weg, dus ze zal wel ongeïnteresseerd zijn.
Het is een reflex die ons helpt te overleven, maar die ook gevaarlijk is. Want wie te snel beslist, ziet eerder zijn eigen aannames dan de werkelijkheid van de ander.
De casus Alexia
Neem prinses Alexia. Haar houding wordt vaak gelezen als afstandelijk of ongeïnteresseerd. Soms zelfs als arrogant. Maar gedrag zonder context is leeg. Er zijn altijd meerdere scenario’s mogelijk.
Misschien trekt ze zich terug omdat ze, naast ouders en zus, haar plek moet zoeken. Misschien komt het voort uit perfectionisme, het altijd goed willen doen, geen teleurstelling willen zijn. Misschien wíl ze juist meer zichtbaar zijn, maar voelt ze dat de ruimte er nog niet is.
Al die scenario’s zijn mogelijk. Pas in gesprek kun je ontdekken welke klopt. Ik zou haar willen vragen: “Hoe lastig is het om wél naar voren te willen treden, maar steeds te balanceren tussen ruimte nemen en rolbewustzijn binnen je familie?”
Pas daarna kan je toetsen of arrogantie überhaupt een plausibele verklaring is.
“Alles kan” is dat niet horoscoop-taal?
Nu hoor ik critici al denken: “Ja maar An, je zegt steeds: het kán dit zijn, het kán dat zijn. Alles kan. Dan lijkt het net een horoscoop.”
Dat verwijt heb ik vaker gehoord. Maar wie snapt hoe context werkt, weet dat dit juist de kern is van professionele gedragsanalyse. Het gaat niet om eindeloze opties, maar om systematisch scenario’s onderscheiden, toetsen en afstrepen, totdat je bij de meest waarschijnlijke verklaring komt.
En dat proces is allesbehalve vaag. Het is feitelijk, gestructureerd en strategisch.
Het protocol in negen stappen
In mijn boek Verborgen Signalen beschrijf ik hoe je van losse indrukken tot een gedragen conclusie komt. Het protocol ziet er zo uit:
- Vorm je eerste indruk. Voelt het contact goed of minder goed? Welke (voor)oordelen duiken op? Parkeer ze bewust.
- Observeer en meet continu. Zowel verbaal als non-verbaal.
- Check de omgeving. Licht, geluid, setting: alles beïnvloedt gedrag.
- Wees bewust van je eigen impact. Een frons van jou kan door de ander worden gelezen als kritiek. Dus houd er rekening mee, dat hetgeen je bij de ander ziet, misschien niet gaat over de inhoud, maar over jouzelf.
- Bepaal de baseline. Welke repeterende bewegingen zijn typisch voor deze persoon?
- Let op incidentele signalen. Wat gebeurt er bij een confronterende vraag?
- Maak scenario’s. Stel meerdere verklaringen op, gebaseerd op zowel repeterend als incidenteel gedrag.
- Stel gerichte vragen. Gebruik gespreksvoering om scenario’s te toetsen of af te strepen.
- Kom tot deductie. Wat overeind blijft, vormt je duiding.
En als er geen spanning of onzekerheid is? Dan is dit hele protocol niet nodig. Dan beland je in wat ik de flowstaat van een gesprek noem.
Voorbeeld: de frons
Stel, je ziet iemand fronzen en de onderste oogleden aanspannen. Je brein zegt direct: boos.
Maar klopt dat wel?
- Hij kan boos zijn om wat hij vertelt.
- Hij kan boos zijn op zichzelf, door een fout die hij maakte.
- Hij kan boos zijn op jou, omdat je vragen te confronterend waren.
- Of hij is helemaal niet boos, maar geconcentreerd en gefocust.
Hoe kom je erachter? Door de context erbij te halen met goede gespreksvoering.
Vraag eens: “Hoe vindt u dat dit gesprek gaat tot nu toe?” Als iemand zegt dat het prima gaat, maar lang nadenkt, zegt dat iets over innerlijke aarzeling.
Of vraag: “Waar heeft u nu behoefte aan in dit gesprek?” Misschien wil hij meer tijd om woorden te vinden. Misschien voelt hij zich door jou onder druk gezet.
Het signaal op zichzelf zegt niets. Pas als je scenario’s onderzoekt via vragen, kalibratie en deductie, wordt een beweging betekenisvol.
Van horoscoop naar strategie
Zo wordt een losse frons of een strakke houding geen “horoscoop”, maar een strategisch instrument. Niet om direct te oordelen, maar om het gesprek te sturen. En wie dit traint, ontdekt dat mensen juist méér van hun motieven en intenties prijsgeven.
Dat is waar verborgen signalen hun waarde tonen: niet in het snelle label, maar in de gestructureerde weg naar begrip.
De bredere les
De fascinatie voor het koningshuis is slechts een spiegel. We doen in vergaderingen, interviews en relaties precies hetzelfde. We vullen razendsnel in wat de ander “bedoelt”, omdat ons brein hunkert naar duidelijkheid.
Maar non-verbaal gedrag is nooit een eindpunt. Het is een startpunt voor vragen. Het vraagt om scenario’s in plaats van oordelen. Om reflectie in plaats van projectie.
En dat begint bij jezelf: waarom lees ik dit signaal op deze manier?
Mijn advies aan jou
De volgende keer dat je iemand ziet die zich terugtrekt of gesloten lijkt, stel jezelf niet de vraag wat betekent dit?, maar welke scenario’s zijn mogelijk en wat moet ik checken?
Pas als je je eigen aannames durft te onderzoeken, ontstaat ruimte voor écht begrip en verbinding.
Precies daarom schreef ik mijn boek Verborgen Signalen: om professionals en geïnteresseerden te leren kijken met nuance, scenario’s en context. En om gesprekken te voeren die meer opleveren dan snelle conclusies.
Benieuwd hoe jij minder snel oordeelt en meer inzicht krijgt in wat er niet wordt gezegd? Lees Verborgen Signalen en ontdek hoe je scenario’s, context en gespreksvoering inzet om de verborgen laag in ieder gesprek te begrijpen.